Elektrikli araçlar için bir analiz: Hype Cycle

Elektrikli araçlar için bir analiz: Hype Cycle

666
0
PAYLAŞ

Elektrikli araçların satışının yükselmesini petrol fiyatlarının düşüşü mü açıklıyor yoksa başka nedenler de mi var?

Son yıllarda enerji ve teknoloji dünyasında kişisel ulaşım alanını doğrudan etkileyen bazı keskin gelişmeler yaşandı. Petrol fiyatlarının dik bir düşüş eğilimine girmesi ABD’de yakıt fiyatlarını $2/galon seviyelerine indirdi -ülkemizde dolaylı vergilerin yüksekliğinden dolayı bizler bunun etkisini göremedik tabii-. Daha sonra bu düşüşler sebebiyle Suudi’lerden de bir bükülme haberi geldi. Ardından OPEC petrol fiyatlarını sübvanse ederek, yani ederinin daha üzerine alarak ekonomik dengeleri ve üretimi sabit tuttu.

Bu noktada başka bir sektörden örnek vermek konuyu biraz detaylandırabilir. Örneğin; Apple Watch yakın bir geçmişte piyasaya tanıtıldığında 1 milyon adet gibi hayli yüksek bir adet ön sipariş almıştı. Bu sayı 2014 yılında satılan tüm Android yan ürünlerinden daha çok.

Peki neden?

Peki; fosil yakıtlar, teknolojik ve demografik gelişmeler elektrikli araç satışlarını nasıl etkiliyor?

Cevabı ise beklediğinizden daha farklı.

Yakıt fiyatları ve elektrikli araç satışları arasında ters orantılı bir ilişki olduğu çok açık. Düz bir mantıkla yakıt fiyatları azaldığında elektrikli araç satışlarının düşeceğini, yakıt fiyatları arttığında ise elektrikli araç satışlarının yükseleceğini düşünebiliriz. Yani benzin pahalılaştıkça muhtemel tüketici elektrikli araç piyasasına giriş yapar. Bu mantık tüketici davranışının ve pazarlamanın temel mantığı. Fakat, günümüzde bu analizler için farklı yöntemler var ve elektrikli araçların satış oranlarının artmasını, petrol fiyatlarının düşüşünün az da olsa nedenlerinden birisi buna bağlı.

Cevap: “Hype Cycle“, yani Teknoloji İlerleme Döngüsü

Kısaca özetlemek gerekirse, Hype Cycle’a göre bir teknolojik gelişme veya buluş ilk olarak Teknolojik Tetikleme evresine girer, yeni tanıtılma ve beklentilerin karşılanmasına dair heves yükselir, üretim yoktur. Daha sonra ilerleme “Beklentilerin Tepe Noktası” evresine gelir. Bu evrede tanıtım vardır ürün piyasaya sunulur satışlar olur fakat daha sonra “Hayal Kırıklığı Oyuğu” diye tabir edilen ürünün başarısız olma kısmı vuku bulur, bazı üreticiler yarıştan kopar zarar edilebilir, geriye kalanlar ise ürünün geleceği veya varyasyonları açısından ar-ge ve yatırımlara devam ederler. Asıl konumuzla ilgili olan evre ise bir sonraki aşama olan “Aydınlanma Eğilimi”. Eldeki teknolojinin gerçek faydasının anlaşılmaya başlandığı ve geliştirmelerin sürdüğü evredir. Ürünün gelecek nesillerinin temelleri oluşturulur, fonlar sağlanır, yatırım yapılır. En son aşama ise “Verimlilik Platosu”nda ürün en yararlı haliyle stabil şekilde insan hayatında yerini bulur.

Gartner tarafından her yıl yenilenen Hype Cycle grafiği

Yaşanan gelişmelere bakarak; elektrikli araçlar için de süreç böyle işlemiştir diyebiliyoruz.

2014 yılında ABD pazarında toplam elektrikli araç satışı (hybrid araçlar dahil) 2013 yılına göre %26 artışla 123,049 adet olmuş. 2013 yılında ise bu rakam 97,507 olarak kayıtlara geçmiş. En çok satılan araçlar ise Hybrid Chevrolet Volt ve saf elektrikli Nissan Leaf. Tümüyle elektrikli olan Nissan Leaf’ın ikinci sıraya oturması gayet sevindirici bir unsur olarak öne çıkmış.

Genel pazarda elektrikli araç satışlarının oranı küçük bir paya sahip fakat pastadaki bu pay katlanarak büyümeye devam ediyor. Bu büyümede premium sınıf araç üreticisi ve alanında kesintisiz inovasyona devam eden Tesla‘nın rolü büyük. İnsanlar Tesla’dan etkileniyor ve sahip olmak istiyorlar. Eklemek gerekirse $7500’lık vergi indirimi satışları cazip hale getirmeye başlamış ki Tesla’nın amiral gemisi Model S sınıfındaki fosil yakıtlı rakipleri olan Mercedes S,  Audi A8 ve BMW 7 serisinden daha fazla satmış durumda.

Şimdiki Tesla alıcıları yüksek fiyatlar karşısında biraz cömert davranmış olabilirler ancak teknolojinin gelişmesi sanayi koşullarını da daha daha uygun fiyatlı araçlar yapmak için hazırlıyor. Gelecekte genel olarak şimdiki araçlardan daha uygun fiyatlarla bu araçlara sahip olacağız.

2015 yılının Mart ayına kadar yapılan elektrikli araç satışlarında 2014 yılındaki satışlara göre ufak da olsa artış kaydedilmiş.

İşte bu noktada oluşan paradoksu Teknolojik İlerleme Döngüsüyle açıklamak mümkün. 2014 yılının sonlarında yakıt fiyatlarının son 7-8 yılın en düşük seviyesinde olmasına rağmen satışların artış göstermesi bir Aydınlanma Eğimi içinde bulunduğumuza işaret ediyor. Hükümetler ve kuruluşlar farkındalık yaratımını, elektrikli araçlar için gereken şarj ve diğer altyapı mekanizmalarını geniş alanlara yaydıkça bu büyüme ve satış artışı devam edecek.

İşte ilk başta Apple Watch üzerinden verilen örnek Aydınlanma Eğimine giden yolun doğrudan örneğidir. Android giyilebilir cihazlar piyasada Hype Cycle’nin ilk üç adımının atılmasına sebep olmuş bu sayede Apple pazara sağlam girebilmiştir. Tam tersi de olabilir, ancak koşulları iyi izlemek ve sabırlı olmak pazarlama sektöründe önem arz ediyor.

Her sene katlanarak gelişen teknolojik ilerlemeler sayesinde elektrikli araçlar yakın gelecekte fosil yakıtlı araçların yerini alacaktır. Standartlaşan ileri teknoloji ile artan pil ömrü, birim enerjiyle alınan yolun giderek artması ve bu minvalde araç fiyatlarının azalması ayrıca altyapının yayılması fosil yakıtlı araç sektörüne büyük darbe indirecektir.

http://www.intelligentutility.com/article/15/05/driving-future-twists-and-turns-electric-vehicle-adoption

http://www.gartner.com/technology/research/methodologies/hype-cycle.jsp

http://insideevs.com/monthly-plug-in-sales-scorecard/